TIẾT 15: ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

A. MỤC TIÊU.
1. Kiến thức:
- Nêu hiện tượng đông máu và ý nghĩa của sự đông máu, ứng dụng.
- HS nắm được cơ chế đông máu và vai trò của nó trong bảo vệ cơ thể.
- Trình bày được các nguyên tắc truyền máu và cơ sở khoa học của nó.
- Nêu ý nghĩa của sự truyền máu
2. Kỹ năng:
- Quan sát sơ đồ thí nghiệm tìm kiến thức.
- Vận dụng lý‎ thuyết giải thích các hiện tượng có liên quan đến đông máu trong đời sống
3. Thái độ:
Giáo dục ‎ý thức giữ gìn bảo vệ cơ thể, biết sử lý‎ khi bị chảy máu và giúp đỡ người xung quanh
B. TRỌNG TÂM :
Cơ chế đông máu và vai trò của nó trong bảo vệ cơ thể.
C. CHUẨN BỊ.
1. Giáo viên:
- Máy chiếu, máy tính;
- Giáo án PowerPoint
- Tranh phóng to các hình 15 SGK
- Băng video minh hoạ quá trình đông máu.
- Thí nghiệm của Cac Lanstâylnơ: Kết quả thí nghiệm phản ứng giữa các nhóm máu
- Sơ đồ mối quan hệ cho và nhận giữa các nhóm máu
2. Học sinh:
- Bài soạn, SGK
- Tìm hiểu về đông máu; các nhóm máu.
D. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Kiểm tra:(5’)
- Khi vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể, bạch cầu đã tạo nên những hàng rào phòng thủ nào để bảo vệ cơ thể?
- Miễn dịch là gì? Phân biệt các loại miễn dịch?
2. Giới thiệu bài (1’)
Những tiết trước chúng ta đã biết vai trò của tế bào máu: hồng cầu và bạch cầu. Vậy tiểu cầu trong máu có vai trò như thế nào?
3. Bài mới

Hoạt động 1: Đông máu (18’)
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

- GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK và trả lời câu hỏi :
+ Đã bao giờ em vô ý để làm đứt tay mình chưa? Khi bị đứt tay có hiện tượng gì?
- GV cho HS liên hệ khi cắt tiết gà vịt, máu đông thành cục.
+ Đông máu là gì ?

- GV chiếu sơ đồ đông máu SGK trang 48 hướng dẫn HS quan sát và yêu cầu thảo luận nhóm :
+Sự đông máu liên quan tới yếu tố nào của máu ?
+ Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu ?


+Máu không chảy ra khỏi mạch nữa là nhờ đâu ?

+Sự đông máu có ý nghĩa gì với sự sống của cơ thể ?



- Giáo viên chiếu phim cơ chế đông máu








- GV nói thêm ý nghĩa đông máu trong y học.
( Lưu giữ bảo quản máu tạo ngân hàng máu dùng cấp cứu khi cần thiết; Chống đông máu hoặc làm cho máu nhanh đông trong điều trị bệnh ...)
+ Giải thích vì sao trong mạch, máu không đông lại thành cục?
GV giúp đỡ học sinh trả lời ý 2
- HS nghiên cứu thông tin kết hợp với thực tế để trả lời câu hỏi :
+ Khi bị đứt tay, vết thương nhỏ, máu chảy ra sau đó ngừng hẳn nhờ một khối máu đông bịt kín vết thương.


+ Đông máu là hiện tượng máu không ở thể lỏng mà vón thành cục
- HS đọc thông tin SGK, quan sát sơ đồ đông máu, hiểu được sơ đồ
- Thảo luận nhóm và nêu được :
+ Tiểu cầu vỡ, cùng với sự có mặt của Ca++.
+ Tiểu cầu bám vào vết rách và bám vào nhau tạo nút bịt kín vết thương.
+ Giải phóng chất giúp hình thành búi tơ máu để tạo khối máu đông.
+ Nhờ tơ máu tạo thành lưới giữ tế bào máu làm thành khối máu đông bịt kín vết rách.
+ Đông máu là cơ chế tự bảo vệ cơ thể giúp cho cơ thể không bị mất nhiều máu khi bị thương.
Đại diện các nhóm trình bày, bổ sung và rút ra kết luận
- Học sinh quan sát đoạn phim trình bày cơ chế đông máu bằng sơ đồ.



HS tự rút ra kết luận.






+ Thành mạch trơn, nhẵn ( tiểu cầu không bị vỡ.
+ Thành mạch luôn tiết ra chất chống đông

Kết luận:
1. Hiện tượng: Khi bị đứt tay, vết thương nhỏ, máu chảy ra sau đó ngừng hẳn nhờ một khối máu đông bịt kín vết thương.
2. Khái niệm: Đông máu là hiện tượng máu không ở thể lỏng mà vón thành cục
3. Cơ chế đông máu:


4. Ý